Onduidelijkheid troef over opleidingscheques

Irina betreurt de manier waarop de aanpassing van het systeem van de opleidingscheques is aangepakt. "Met amper 5 werkdagen tussen de beslissing en de ingang van de nieuwe maatregel lijkt het er op dat de Vlaamse Regering overhaast is te werk gegaan en in haar besparingsijver onvoldoende oog heeft gehad voor de consequenties voor individuele cursisten". Irina zal de minister van Werk en de minister van Onderwijs hierover ondervragen in het Parlement.

Onduidelijkheid en ergernis troef over opleidingscheques

“Aanpassing van het systeem van de opleidingscheques te plots en te overhaast"
 

Open Vld betreurt de manier waarop de aanpassing van het systeem van opleidingscheques is aangepakt. Vlaams Volksvertegenwoordiger Irina De Knop heeft vier fundamentele kritieken: (1) werknemers die geen hogeschooldiploma hebben, kunnen niet genieten van een verhoogd bedrag van 500 euro aan opleidingcheques voor het behalen van HBO5-opleiding in het volwassenenonderwijs, (2) het is onduidelijk of de nascholing van directeurs en leerkrachten nog kunnen via opleidingcheques, (3) de lijst van niet-arbeidsmarktgerichte opleidingen is onvoldoende verfijnd en (4) de maatregel is te plots in voege getreden waardoor de sector niet de nodige voorbereidingen heeft kunnen treffen. “Met amper 5 werkdagen tussen de beslissing en de ingang van de nieuwe maatregel lijkt het er op dat de Vlaamse Regering overhaast is te werk gegaan en in haar besparingsijver onvoldoende oog heeft gehad voor de consequenties voor individuele cursisten." Het Vlaams parlementslid zal beide ministers hierover ondervragen in het Parlement.

Op 23 juli 2010 keurde de Vlaamse Regering een aanpassing goed aan het systeem van de opleidings- en begeleidingscheques voor werknemers. Opleidingscheques zijn een instrument die voor werknemers de financiële drempel moet helpen wegnemen voor het volgen van opleidingen. Oorspronkelijk was het de bedoeling dat mensen met de cheques hun positie op de arbeidsmarkt kunnen verbeteren. Maar steeds vaker worden de cheques ook gebruikt voor het volgen van opleidingen uit persoonlijke interesse, bv. kook- en wijncursussen of opleidingen fotografie. Intussen zou 60 procent van de opleidingscheques voor dergelijke opleidingen gebruikt worden. Via de aanpassing, die zijn ingang kent op 1 augustus 2010, wil de Vlaamse Regering de arbeidsmarktgerichtheid van het systeem verhogen en besparen.

Vlaams Volksvertegenwoordiger Irina De Knop staat positief tegenover het initiatief van de Vlaamse Regering om het oneigenlijke gebruik van opleidingscheques te stoppen maar betreurt de manier waarop de beslissing tot stand is gekomen. Irina De Knop: “Het is jammer dat de maatregel zonder overleg met de verschillende onderwijspartners is genomen. Er heerst namelijk grote onduidelijkheid over de juiste modaliteiten van de nieuwe regeling. Zo heeft het Onderwijssecretariaat van de Vlaamse Steden en Gemeenten besloten voorlopig geen opleidingcheques voor navorming van onder andere directeurs en leerkrachten meer te aanvaarden. Bovendien kunnen cursisten die een niet-arbeidsmarktgerichte opleiding volgen, en in principe geen recht hebben op een opleidingscheque, toch genieten van een ondersteuning indien ze deze opleiding volgen in het kader van hun persoonlijk ontwikkelingsplan bij de VDAB. Deze uitzonderingsmaatregel is noodzakelijk maar compliceert wel de inschrijving van cursisten bij de opleidingscentra. De minister van Werk moet dan ook dringend een onderhoud beleggen met de verschillende vertegenwoordigers uit de onderwijskoepels en netten om duidelijkheid te scheppen over de toepassingssfeer van het systeem van opleidingscheques en naderhand de lijst van de niet-arbeidsmarktgerichte opleidingen verfijnen.”

Daarnaast lijkt het er op of de Vlaamse Regering, in het bijzonder de minister van Werk en de minister van Onderwijs, overhaast zijn te werk gegaan. Werknemers die geen diploma hoger onderwijs hebben en een bachelor- of lerarenopleiding volgen, krijgen een opleidingscheque van maximaal plafond van 500 euro per kalenderjaar. Sinds het decreet van 30-4-2009 betreffende het hoger beroepsonderwijs behoren de HBO5-opleidingen (graduaatopleidingen) integraal tot het hoger onderwijs. Bijgevolg horen de werknemers die een HBO5-opleiding volgen, ook in aanmerking te komen voor een verhoogde tegemoetkoming (500 euro in plaats van 250 euro) maar in de praktijk blijkt dat dit niet het geval is. Irina De Knop: “Als er nu één specifieke doelgroep is die moet kunnen genieten van de verhoogde tegemoetkoming, zijn het wel de werknemers die een HBO5-opleiding in het volwassenenonderwijs volgen. Het inschrijvingsgeld van het volwassenenonderwijs is duurder dan in het hoger onderwijs en de cursist betaalt een extra bijdrage voor het cursusmateriaal. Ofwel hebben beide ministers moedwillig de HBO5-opleidingen uit het systeem van de opleidingscheques gesloten, ofwel kennen beide ministers onvoldoende hun materie. Hoe dan ook vraag ik met aandrang om deze anomalie en onrechtvaardige situatie uit de wereld te helpen en de HBO5-opleidingen, met terugwerkende kracht, vanaf 2010, mee onder de nieuwe maatregel op te nemen.”

Ten slotte is de beslissing door de Vlaamse Regering, in volle vakantieperiode en net voor de start van het nieuwe academiejaar, veel te laat genomen. Eind vorige maand vroeg Vormingplus, dat dertien opleidingscentra voor volwassenen heeft in Vlaanderen en Brussel, aan de minister van Werk om een overgangsregeling in te voeren tot 1 januari 2011. Irina De Knop: “Met amper 5 werkdagen tussen de beslissing van de Vlaamse Regering tot aanpassing van het systeem en de ingang van de maatregel is het voor alle belanghebbenden wel heel moeilijk om zich tijdig en op behoorlijke wijze te kunnen instellen op de nieuwe regeling. Sommige centra voor volwassenenonderwijs zijn pas 14 dagen na de inwerkingtreding van de nieuwe maatregel in kennis gesteld. Pijnlijker wordt het wanneer cursisten moeten constateren dat hun eerder toegekende opleidingscheque niet meer aanvaard wordt en ze plotsklaps een pak centen moeten opleggen voor hun module. De timing van de maatregel kan dan ook op weinig begrip van de opleidingsinstellingen rekenen en is geen toonbeeld van deugdelijk bestuur. Ik pleit er dan ook voor dat de minister van Werk alsnog een overgangsmaatregel invoert tot 1 januari 2011 om de opleidingscentra de kans te geven zich convenabel te kunnen instellen op de wijziging.”
 

De Standaard: Strengere regels opleidings- cheques zaaien onrust

Opleidingscheques mogen niet langer worden gebruikt om hobby's te financieren. Welke opleidingen wél nog in aanmerking komen, is minder duidelijk.

'Waarom kan een opleiding voor kapper er wel mee worden betaald en een cursus manicure niet?'

Tot voor de zomer werd 60 procent van de opleidingscheques gebruikt voor cursussen met een hoog vrijetijdsgehalte, zoals fotografie en bloemschikken. Sinds 1 augustus mogen cheques alleen nog worden gebruikt voor opleidingen die ons helpen op de arbeidsmarkt. Logisch, vindt ook Open VLD-parlementslid Irina De Knop. 'Maar de maatregel is te vlug ingegaan, amper vijf werkdagen nadat hij was goedgekeurd door de Vlaamse regering. Bovendien gebeurde dat pal in de vakantieperiode, waardoor veel opleidingscentra in de problemen kwamen.'

Coördinator Frank Dierickx van Vormingplus, een koepel van dertien vormingscentra, beaamt dat. 'Vóór augustus hadden al veel cursisten betaald met opleidingscheques', zegt hij. 'Toen bleek ineens dat dat niet meer mocht. Gelukkig konden zij hun geld nog terugvragen bij de VDAB, maar ze moesten dan plots wel de volle pot betalen.'

Om het leed te verzachten, bood Vormingplus de gedupeerden aan hun opleiding toch nog tegen de halve prijs te volgen. 'Dat leidde tot een -beperkte- hap uit onze inkomsten, maar het bracht vooral een hele administratieve rompslomp op gang. Daarom hebben wij de minister een overgangsperiode gevraagd, tot 1 januari 2011, maar daar is nooit reactie op gekomen.'

Op het kabinet van de minister van Werk, Philippe Muyters (N-VA), wordt relativerend gereageerd. 'De aanpassing is inderdaad snel gegaan, maar de sector had dit op voorhand kunnen inschatten. In december 2009 is er al overleg geweest tussen de Vlaamse regering en de sociale partners. Toen is besloten dat de opleidingscheques meer afgestemd moesten worden op de arbeidsmarkt. Het principe was toen dus al bekend, alleen was er nog geen concrete invulling.'

Dat die concrete verandering er zo plots is gekomen, was onvermijdelijk, luidt het. 'De meeste mensen bestellen hun opleidingscheques pas na 1 augustus, als de drukke reisperiode voorbij is. We moesten dus wel daarvoor optreden. Want anders hadden we achteraf nog veel meer cheques moeten terugbetalen.'

Het is niet alleen te snel gegaan, er is ook veel onduidelijkheid over welke opleidingen nog in aanmerking komen voor opleidingscheques. Heel wat Centra voor Volwassenenonderwijs (CVO's) zitten met de handen in het haar. Rudy Van Megroot, directeur van CVO Leerstad in Lokeren, wil duidelijkheid. 'Blijkbaar staan de opleidingen houtbewerking en schrijnwerkerij op de "verboden lijst". Wij hebben een opleiding meubelmakerij: komt die nog in aanmerking? En waarom kan een opleiding voor kapper ermee worden betaald, maar een cursus manicure niet?'

Bij de VDAB, dat in augustus zo'n 40 procent minder aanvragen ontving voor opleidingscheques, horen we klare taal: een opleiding manicure kan nog betaald worden met cheques, net als veel andere cursussen, zolang ze bijdragen tot ons beroepsleven. Woordvoerster Anneke Ernon: 'Als je van carrière wilt veranderen, kun je naar een erkend begeleidingscentrum stappen. Daar helpt men je een traject op te stellen. Als je bijvoorbeeld sommelier wil worden, past daar perfect een wijncursus bij. Mét opleidingscheques. Maar wie uit liefhebberij wijn wil proeven, moet dat voortaan zelf betalen.

Bron: De Standaard 8-9-2010