Minder dan helft van de kleuters kan nog op uitstap

Vandaag gaat amper nog de helft van de kleuters op schooluitstap met de bus. Drie jaar geleden gingen nog 8 op 10 kleuters op uitstap. Volgens Irina een gevolg van de maximumfactuur. Verschillende belangengroepen uit de onderwijswereld hebben meermaals de alarmbel geluid maar minister Smet weigert vooralsnog om de maximumfactuur op te trekken.

Dat bleek ook deze week tijdens de bespreking van het onderwijsdecreet XXI (verzameldecreet van bepalingen over onderwijs), waar de meerderheid twee amendementen om de maximumfactuur aan te passen wegstemde. Eerder deze week werd ook een voorstel van resolutie voor een bijsturing van de maximumfactuur niet goedgekeurd.

Irina kaartte het probleem eerder ook al aan. Zie blog Maximumfactuur basisonderwijs ondermijnt ontwikkelingskansen kinderen en Meerderheid stelt aanpassing maximumfactuur uit

Het Laatste Nieuws: Minder dan helft kleuters kan nog op uitstap

Drie jaar geleden gingen nog acht op de tien kleuters op schooluitstap met de bus. Nu is dat nog amper de helft. "Een gevolg van de maximumfactuur", zegt Irina De Knop (Open Vld). "Directies mogen maar 20 euro per jaar factureren. Ze vragen al jaren een verhoging tot 60 euro, maar de minister blijft talmen, zodat ook op 1 september niets verandert." Minister Smet (sp.a) erkent dat er "misschien" problemen zijn en belooft een "eventuele" bijsturing in 2012.

Ook bij de start van volgend schooljaar verandert er niets aan de omstreden maximumfactuur. Al sinds 2008 mag die voor kleuters niet hoger liggen dan 20 euro per jaar. Voor lagereschoolkinderen mag de directie maximaal 60 euro per jaar aanrekenen voor T-shirts voor de turnles, schoolzwemmen, excursies of andere culturele of sportactiviteiten. Voor meerdaagse activiteiten, zoals de traditionele zeeklassen, mogen lagere scholen eens per zes jaar 360 euro vragen.

"Vooral in de kleuterscholen schiet de maximumfactuur haar doel voorbij", zegt Open Vld-parlementslid Irina De Knop. "Sommige scholen schrappen activiteiten, andere mobiliseren ouders via het oudercomité om nog meer quizzen te organiseren en nog meer wafels te bakken om geld in te zamelen. Of ze trommelen ouders op om de kinderen zelf met de wagen overal naartoe te brengen, zodat ze alvast de busrekening uitsparen. Dat kan niet de bedoeling zijn. Je schermt ermee dat je de ouders maar 20 euro per jaar vraagt, terwijl hen via de omweg van het oudercomité verzocht wordt om meer geld in te zamelen. Dat is hypocriet."

Bosklassen

Dat het mank loopt met de maximumfactuur voor kleuters, blijkt ook uit een rondvraag van de Werkgroep Kleuterscholen Vlaanderen (WKV) bij 450 van de 3.000 kleuterscholen. "Voor de invoering van de maximumfactuur ging 71% van de kleuters zwemmen. Nu is dat nog maar 32%", zegt Guido Sauwens, schooldirecteur en woordvoerder van de WKV. "Ook alle andere activiteiten lijden eronder. Voor 2008 ging 64% van de kleuters naar toneel, nu is dat gezakt tot 47%. Het museumbezoek is gedaald van 23 naar 15% en het aantal leeruitstappen met de bus is teruggevallen van 80 naar 45%. Vooral het busvervoer is niet meer te betalen."

Daarom heeft Irina De Knop een voorstel ingediend om de maximumfactuur op te trekken tot 60 euro, en ook voor kleuters een maximumfactuur van 180 euro voor meerdaagse bos- of boerderijklassen in te voeren. Nu mogen kleuterscholen niets aanrekenen voor meerdaagse uitstappen. "Dat er een plafond is, vind ik goed", zegt De Knop. "Zo dwing je directies om stil te staan bij wat ze factureren. Maar dat grote verschil tussen kleuter- en lagere scholen is niet te verantwoorden. Wat is er op tegen dat kleuters evenveel activiteiten doen als in de lagere school? Zwemmen, entreegelden, busvervoer... Dat is even duur voor kleuters als voor lagereschoolkinderen."

Platteland

Onderwijsminister Pascal Smet geeft schoorvoetend toe dat een hervorming zich misschien toch opdringt. "Er is mogelijk een probleem bij de kleuterscholen en bij de basisscholen op het platteland", zegt hij. "Men ging er bij de invoering van de maximumfactuur van uit dat kleuters minder vaak aanwezig zijn en minder activiteiten zouden doen. Misschien is dat niet juist. Op het platteland is er mogelijk een probleem omdat de scholen er minder of niet kunnen terugvallen op gratis openbaar vervoer, zoals in en rond de steden."

Toch ontkent Smet dat hij zou talmen met een aanpassing. "Ik kan toch moeilijk verdergaan op cijfers van een lobbygroep als de Werkgroep Kleuterscholen? Ik heb een objectieve evaluatie gevraagd. Wanneer die binnenkort klaar is, kan ik bekijken of er eventuele bijsturingen nodig zijn, zodat die kunnen ingaan in 2012."

Directies mogen maar 20 euro per jaar factureren. Ze vragen al jaren een verhoging tot 60 euro maar de minister blijft talmen.               

Bron: HLN

De Standaard: Minder dan helft van de kleuters gaat nog op busuitstap

Minder dan de helft van de Vlaamse kleuters gaat nog op schooluitstap met de bus, terwijl drie jaar gelden nog tachtig procent van de kleuters er met de bus op uittrok. Sinds 2008 mag de maximumfactuur voor kleuters niet hoger liggen dan 20 euro per jaar. Volgens Open Vld-parlementslid Irina De Knop schiet die maatregel haar doel voorbij.

'Voor de invoering van de maximumfactuur ging 71 procent van de kleuters zwemmen. Nu is dat nog maar 32 procent', zegt Guido Sauwens, schooldirecteur en woordvoerder van de Werkgroep Kleuterscholen Vlaanderen (WKV), die een rondvraag deed bij 450 van de 3.000 kleuterscholen.

'Ook alle andere activiteiten lijden eronder. Voor 2008 ging 64 procent van de kleuters naar toneel, nu is dat gezakt tot 47 procent. Het museumbezoek is gedaald van 23 naar 15 procent en het aantal leeruitstappen met de bus is teruggevallen van 80 naar 45 procent. Vooral het busvervoer is niet meer te betalen', aldus Sauwens in Het Laatste Nieuws.

'Er is mogelijk een probleem bij de kleuterscholen en bij de basisscholen op het platteland', geeft Onderwijsminister Pascal Smet toe. 'Men ging er bij de invoering van de maximumfactuur van uit dat kleuters minder vaak aanwezig zijn en minder activiteiten zouden doen. Misschien is dat niet juist. Op het platteland is er mogelijk een probleem omdat de scholen er minder of niet kunnen terugvallen op gratis openbaar vervoer, zoals in en rond de steden.'

Bron: DeStandaard.be

Voorstel van resolutie over het aanpassen van de regeling van de maximumfactuur in het basisonderwijs.

TOELICHTING

Het decreet basisonderwijs bepaalt dat scholen geen inschrijvingsgeld noch bijdragen mogen vragen voor de kosten die zij maken bij het nastreven en het behalen van de ontwikkelingsdoelen en eindtermen met hun leerlingen. Het decreet kostenbeheersing van 6 juli 2007 voorzag in de nodige financiële middelen. Alle basisscholen krijgen extra werkingsmiddelen via een nieuw systeem van financiering; tegelijk wordt hieraan een maximumbijdrage voor ouders gekoppeld, de zogenaamde ‘maximumfactuur’, die uitvoering kende vanaf 1 september 2008. Er zijn twee maximumfacturen. Een scherpe maximumfactuur voor extra’s zoals daguitstappen, een tijdschrift, een museumbezoek, zwemmen. Een minder scherpe maximumfactuur voor alle meerdaagse uitstappen. De scherpe maximumfactuur bedraagt 20 euro per leerjaar in het kleuteronderwijs en 60 euro per leerjaar in het lager onderwijs. De maximumfactuur voor meerdaagse uitstappen bedraagt 0 euro in het kleuteronderwijs en 360 euro voor het volledig lager onderwijs.

Hoewel de maximumfactuur kadert in het nastreven van het nobel principe van kosteloos basisonderwijs waarbij de onderwijsgebonden kosten en de bijdragen die scholen vragen, de schoolkeuze niet mogen bepalen en evenmin een uitsluitend effect mogen hebben, heeft ze een averechts effect op de participatie van kinderen aan culturele en pedagogische activiteiten van de school. Bovendien zoeken scholen naar manieren via verschillende constructies om de bestaande regeling te omzeilen, zoals het innen van bijkomend geld van de ouders via de oudercomités. Hoewel de scholen extra werkingsmiddelen hebben gekregen botsen ze te vaak tegen de grenzen van het systeem van de maximumfactuur en zijn maximumbedragen.

Het voorstel van resolutie om de maximumfactuur te evalueren en bij te sturen (stuk 645 (2009-2010)) ingediend op 6 september 2010, werd verworpen in de commissievergadering op 28 oktober 2010 en in plenaire vergadering op 8 december 2010. De meerderheid wou wachten op de evaluatie die voorzien was eind 2010. Naar aanleiding van de bespreking van de beleidsbrief 2010-2011 in december 2010 werd duidelijk dat deze termijn niet gehaald zou worden. Het kwantitatieve rapport, uitgevoerd door het Steunpunt Studie- en Schoolloopbanen (SSS), zou pas in januari 2011 klaar zijn. Een timing die weer niet werd gerespecteerd want tijdens de discussie in het kader van een vraag om uitleg van 17 februari 2011 over de evaluatie van de maximumfactuur van mevrouw Marleen Vanderpoorten (nr. 944 (2010-2011)) vertelde de minister dat er in het kader van het kwantitatieve onderzoek een aantal bijkomende verduidelijkingsvragen werden gesteld. Het rapport zou op dat moment over een paar weken klaar moeten zijn. De termijn van enkele weken verstreek eind maart, waarop ik een vraag om uitleg heb gesteld tijdens de commissievergadering van 31 maart 2011 (nr. 1583 (2010-2011)). Opnieuw moest er vastgesteld worden dat de vooropgestelde termijn niet werd nagekomen. Het kwantitatieve onderzoek door SSS zal iets langer duren dan gepland. De resultaten worden verwacht voor het zomerreces. Ondanks de herhaalde bereidwilligheid van de minister om het systeem eventueel aan te passen, blijft hij vaag over het tijdstip van deze mogelijke bijsturing. De minister blijft het antwoord op de vraag of er aanpassingen zullen gebeuren op basis van de resultaten van het kwantitatieve onderzoeksrapport of er dan wel gewacht wordt het kwalitatieve rapport, waarvan de opdracht pas zal uitgevoerd worden in het najaar 2011, schuldig. Qua timing betekent dit eigenlijk dat er pas zicht zal zijn op alle elementen van het onderzoek ten vroegste eind 2011 - begin 2012. Het steeds weer opschuiven van de timing van de evaluatie voedt het vermoeden dat er pas een bijsturing zal komen in het schooljaar 2012-2013. Ondertussen steken er wel steeds meer berichten in de media de kop op die de ongewenste effecten van de maximumfactuur wederom in de verf zetten.

De Werkgroep Kleuterscholen slaat een noodkreet uit en stelt dat, na een rondvraag bij 3000 kleuterscholen, maar liefst 82 procent van de ondervraagde scholen didactische en pedagogische activiteiten hebben moeten schrappen als gevolg van de maximumfactuur. Volgens de Vereniging Openluchtklassen is er dit jaar een daling van ongeveer 20% van de sneeuwklassen. Uit cijfers van het recent onderzoek van Locus, het steunpunt voor bibliotheken, cultuur- en gemeenschapscentra en lokaal cultuurbeleid in Vlaanderen en de Verenging voor Cultuurcentra (VVC) blijkt dat het aantal kleuters dat in schoolverband een bezoek bracht aan het cultuurcentrum sinds 2006, bij gelijkblijvend aantal initiatieven, met 16,6% is gedaald. Ook in het lager onderwijs wordt er minder aan cultuur gedaan. In 2009 was er voor het eerst een terugval van 9,4% op te tekenen, in 2010 is er wel een licht herstel maar het aantal leerlingen daalt, met 4,6% ten opzichte van 2006, nog steeds. In het secundair onderwijs is er nauwelijks een daling. De oorzaak moet volgens het onderzoek gezocht worden bij de invoering van de maximumfactuur. De daling zou overigens nog sterker geweest mochten de culturele centra de afgelopen jaren geen bijzondere inspanningen hebben geleverd om scholen te lokken.
Uit de bevraging over de maximumfactuur onder de ouderverenigingen van de Vlaamse Confederatie van ouders en ouderverenigingen (VCOV), de ouderkoepel van het vrij onderwijs, blijkt dat er een grote behoefte is aan een verhoging van de opgelegde bedragen.

Deze nieuwe feiten tonen eens te meer de impact van de maximumfactuur op de culturele en sportieve participatie van leerlingen aan. De druk voor een aanpassing vanuit het onderwijsveld neemt alsmaar toe. Het huidige systeem is een te strak keurslijf voor de scholen en heeft zijn limieten bereikt. De scherpe maximumfactuur van 20 euro in het kleuteronderwijs krijgt veel kritiek. Voor instappertjes van de eerste kleuterklas is dit wellicht voldoende, maar vanaf de derde kleuterklas stellen er zich problemen. Zo wordt het zwemmen afgebouwd maar ook andere meerdaagse extramurosactiviteiten worden stopgezet. Bovendien zijn er aantal vaste kosten, zoals vervoer, die even groot zijn in het kleuteronderwijs als in het lager onderwijs. Het bedrag van de scherpe maximumfactuur in het kleuteronderwijs moet daarom aangepast worden tot het niveau van het bedrag in het lager onderwijs. Daarenboven moet het systeem van de scherpe maximumfactuur aangepast worden naar analogie met dit van de minder scherpe maximumfactuur waarbij er een globaal bedrag voorzien wordt voor de schoolloopbaan, zowel in het kleuteronderwijs als in het lager onderwijs, van het kind. Zo kan in het ene schooljaar bijvoorbeeld 40€ worden gevraagd en in een ander schooljaar bijvoorbeeld 80€, dit in het kader van geplande activiteiten. Het zal de bewegingsvrijheid van de scholen versterken zonder dat de totale financiële last van de ouder wordt vergroot. Ook moet het bedrag van de minder scherpe maximumfactuur in het kleuteronderwijs opgetrokken worden tot de helft van het bedrag voorzien in het lager onderwijs, dit vanuit de redenering dat de schoolloopbaan in het kleuteronderwijs over het algemeen drie jaar duurt en in het lager onderwijs 6 studiejaren.
Om aan de verzuchtingen van de scholen, de ouders en belangrijke actoren uit de onderwijswereld, zoals het Onderwijssecretariaat van de Vlaamse Steden en Gemeenten (OVSG), de Werkgroep Kleuterscholen, de Organisatie Directeurs Vlaams Basisonderwijs (ODVB) evenals verschillende cultuurcentra en de sector van het jeugdtoerisme, tegemoet te komen moeten we niet wachten tot de evaluatie klaar is. Er zijn voldoende gegevens beschikbaar die een aanpassing van het systeem van de maximumfactuur thans legitimeren. Het Vlaams Parlement kan deze signalen niet negeren en kan op een gepaste manier antwoorden door nog dit schooljaar, met het oog op het nieuwe schooljaar 2011-2012, de nodige stappen te ondernemen, eventueel via onderwijsdecreet XXI, om zo een bijsturing mogelijk te maken. Een wens die overigens tijdens de bespreking van het voorstel van resolutie aangaande de maximumfactuur (stuk 645 (2009-2010)) meerderheid over oppositie heen, mits enige nuances betreffende het evaluatierapport, werd gedeeld.

VOORSTEL VAN RESOLUTIE
Het Vlaams parlement,

-    gelet op de vigerende regeling inzake de maximumfactuur en de hierboven aangehaalde en geschetste recente gevolgen die deze regeling met zich meebrengt;

-    gelet op de vragen die hierover reeds door verschillende leden zijn gesteld in de commissie Onderwijs en Gelijke Kansen enerzijds en de commissie Cultuur, Jeugd, Sport en Media anderzijds, alsmede de antwoorden die hierover door de ministers Pascal Smet en Joke Schauvliege zijn verstrekt;

-    gelet op de actuele vragen die hierover tijdens de plenaire zitting van 31 maart 2010 zijn gesteld en gehoord het antwoord van minister Pascal Smet dienaangaande;

-    gelet op het door minister Pascal Smet eerder aangegane engagement om tegen het einde van 2010 de effecten van de maximumfactuur op buitenschoolse activiteiten te evalueren;

-    gelet op het voorstel van resolutie betreffende de evaluatie en de bijsturing van de regeling met betrekking tot de maximumfactuur van de dames Irina De Knop, Marleen Vanderpoorten, Fientje Moerman en Ann Brusseel en de heer Sven Gatz (stuk 645 - (2009-2010));

-    gelet op het ontwerp van decreet betreffende het onderwijs XXI, ingediend op 12 april 2011 (stuk 1082 (2010-2011));

-    overwegende de in de beleidsnota Onderwijs 2009-2014 aangegeven timing om de nieuwe financiering van het leerplichtonderwijs én de regeling rond de maximumfactuur te evalueren tegen 2012;

vraagt de Vlaamse regering,

-    in afwachting van de bevindingen van de evaluatie nu al, tijdens het schooljaar 2010-2011, een aantal maatregelen te nemen om:

a) het bedrag van de scherpe maximumfactuur in het kleuteronderwijs op te trekken tot het niveau van het bedrag in het lager onderwijs;

b) het systeem van de scherpe maximumfactuur aan te passen naar analogie met dit van de minder scherpe maximumfactuur waarbij er een globaal bedrag voorzien wordt voor de schoolloopbaan zowel in het kleuteronderwijs als in het  lager onderwijs van het kind;

c) het bedrag van de minder scherpe maximumfactuur in het kleuteronderwijs op te trekken tot de helft van het bedrag voorzien in het lager onderwijs;  

-    deze bijsturingen aan het systeem van de maximumfactuur voor aanvang van het schooljaar 2011-2012 duidelijk te communiceren.