Donderdag werd in de plenaire vergadering van de Kamer het wetsontwerp van minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Frank Vandenbroucke besproken met diverse bepalingen inzake sociale zaken. Volgens Anders.-Kamerlid Irina De Knop bevestigt dit ontwerp opnieuw een problematische aanpak van het beleid rond langdurige arbeidsongeschiktheid: versnipperd, onduidelijk en fundamenteel oneerlijk.
“Dit wetsontwerp moet zogezegd losse eindjes van de derde golf van het Terug-Naar-Werk-beleid regelen, terwijl die derde golf nog altijd niet volledig is uitgevoerd en een vierde al wordt aangekondigd,” stelt De Knop. “Maatregelen gaan in met terugwerkende kracht, uitvoeringsbesluiten ontbreken en het overleg met de regio’s is niet afgerond. Dit is wetgeven zonder overzicht of samenhang.”
Terug-Naar-Werk-beleid blijft onvolledig
Anders. steunt het principe om mensen met arbeidspotentieel beter te begeleiden naar werk, maar stelt vast dat het wetsontwerp opnieuw belangrijke instrumenten links laat liggen. Zo blijft het Terug-Naar-Werk-fonds, waarin inmiddels meer dan 13 miljoen euro aan bijdragen zit, onderbenut.
“Langdurig zieken krijgen steeds meer verplichtingen opgelegd, maar tegelijk laat de regering na om alle beschikbare begeleidingsinstrumenten structureel in te zetten,” zegt De Knop. “Daarom dienen wij amendementen in om trajecten via het Terug-Naar-Werk-fonds volwaardig te integreren en adviserend artsen en multidisciplinaire teams actief te laten doorverwijzen.”
Werkgeversbijdrage: fout principe, nu nog ongelijker
De zogenaamde solidariteitsbijdrage voor werkgevers bij primaire arbeidsongeschiktheid werd al eerder ingevoerd. Die verplicht werkgevers om, na afloop van het gewaarborgd loon, mee te betalen voor de ziekte-uitkering van hun werknemers, met name 30% van de uitkering tijdens de tweede en derde maand ziekte.
Wat vandaag voorligt, is bovendien geen eindpunt. De regering maakt er geen geheim van dat ze deze bijdrage in een volgende golf wil uitbreiden naar de vierde en vijfde maand ziekte.
Anders. verzette zich al bij de invoering tegen deze bijdrage. “Werkgevers worden financieel aangeslagen voor ziekte, ook wanneer die niets met het werk te maken heeft,” zegt De Knop. “Dat kan gaan over een zware ziekte of een ongeval in de privésfeer, waarvoor de werkgever geen enkele verantwoordelijkheid draagt.”
Wat dit wetsontwerp nu doet, is niet dat principe herzien, maar het bijsturen via uitzonderingen. Beschutte werkplaatsen, sociale werkplaatsen en maatwerkbedrijven zouden worden vrijgesteld van de bijdrage, terwijl andere werkgevers die eveneens kwetsbare profielen tewerkstellen volledig buiten beschouwing blijven.
De Raad van State waarschuwt terecht dat dit onderscheid mogelijk discriminerend is en onvoldoende objectief wordt gemotiveerd. “In plaats van een fout systeem te corrigeren, maakt de minister het nog ongelijker,” stelt De Knop. “Wij blijven ons daarom verzetten tegen de solidariteitsbijdrage op zich, niet alleen tegen de uitzonderingen.”
Anders. pleit voor een beleid dat inzet op begeleiding en re-integratie, en op responsabilisering waar dat zinvol is — bijvoorbeeld bij aantoonbaar bovenmatig ziekteverzuim in vergelijking met de sector. “Een algemene heffing op ziekte is geen oplossing, maar een verkeerde reflex,” aldus De Knop.
