Dinsdag 14 april stelde ik in de Kamer een vraag aan minister Vandenbroucke over een intern RIZIV-rapport dat jarenlang onder de radar bleef.
Dat rapport, gebaseerd op een steekproef van langdurig zieken, bevat opvallende en verontrustende cijfers. Zo bleek dat bij bijna 60% van de onderzochte dossiers de betrokken personen eigenlijk niet meer voldeden aan de voorwaarden van arbeidsongeschiktheid.
Miljarden op het spel
Deze cijfers staan niet op zichzelf. Tegelijk zien we dat het aantal langdurig zieken blijft stijgen, net zoals de kost voor onze sociale zekerheid.
Sinds 2020 zijn de uitgaven gestegen van ongeveer 8 miljard euro naar meer dan 11 miljard euro. Dat is een enorme toename, terwijl de controles en opvolging duidelijk tekortschieten.
Voor mij is het belangrijk om duidelijk te zijn: wie écht ziek is, moet we kunnen ondersteunen, en zo lang als nodig. Maar dat betekent ook dat we streng moeten zijn waar dat nodig is.
Te soepele controles en gebrek aan opvolging
Het rapport legt een fundamenteel probleem bloot. De beoordeling van arbeidsongeschiktheid gebeurt niet altijd correct of uniform. In veel dossiers ontbrak zelfs voldoende informatie om een goede beslissing te nemen.
Het resultaat? Miljarden aan mogelijk onterechte uitkeringen, terwijl de middelen net nodig zijn voor mensen die écht ziek zijn.
Minister schuift verantwoordelijkheid door
Tijdens het debat verwees de minister naar het RIZIV en naar het verleden om de problemen te verklaren. Maar voor mij volstaat dat niet.
Na zes jaar bevoegdheid kan je niet blijven wijzen naar anderen. Als minister draag je de verantwoordelijkheid om het systeem te laten werken.
De realiteit vandaag is duidelijk: ondanks verschillende hervormingen blijft het aantal langdurig zieken stijgen en blijven de kosten oplopen.
Tijd voor echte keuzes
Wat dit dossier vooral toont, is dat het systeem nood heeft aan grondige hervorming.
We moeten ervoor zorgen dat:
- controles correct en uniform gebeuren
- mensen sneller en beter opgevolgd worden
- en dat uitkeringen terechtkomen bij wie er écht recht op heeft
Dat vraagt politieke keuzes en verantwoordelijkheid.
Want elke euro die verkeerd wordt besteed, is een euro die niet gaat naar mensen die die steun echt nodig hebben.
