Kamerlid Irina De Knop (Anders.) heeft dinsdag 14 april in de commissie Sociale Zaken minister Vandenbroucke bevraagd over het falen van het Terug-naar-Werkfonds. Uit recente cijfers blijkt dat het instrument, dat langdurig zieken moet begeleiden naar werk, nauwelijks wordt gebruikt. Ze heeft dan ook samen met de sector een reeks voorstellen om het gebruik van dit fonds, dat bijdraagt tot de re-integratie van langdurig zieken, te verbeteren.
Op vandaag zit er 18,8 miljoen euro in het fonds, dat wordt gefinancierd door ondernemingen. Nochtans zijn er slechts 650 vouchers toegekend. Een voucher is goed voor loopbaanbegeleiding en -coaching ter waarde van 1800 euro. Dat staat in schril contrast met de omvang van de doelgroep: in België zijn er vandaag meer dan 526.000 langdurig zieken. Dat is nog geen 1% van de doelgroep die bereikt wordt, terwijl zo’n terug naar werk traject in de meeste gevallen leidt tot hervatting van het werk.
“Dit toont aan dat het systeem fundamenteel niet werkt,” stelt De Knop. Van mensen die al een afstand tot de arbeidsmarkt hebben, verwachten dat ze zelf hun weg vinden in een administratief kluwen, is niet realistisch. Bovendien is de aanvraagprocedure te complex en duurt ze te lang. En, je moet mensen actief begeleiden naar het terug-naar-werk fonds.”
Ook vanuit het werkveld klinkt dezelfde analyse. Federgon wijst op een gebrek aan bekendheid, onvoldoende doorverwijzing en zware administratieve drempels.
Voor Anders. is het duidelijk dat het beleid grondig anders moet worden georganiseerd. De partij wil af van een systeem waarin mensen passief in ziekte blijven en pleit voor een aanpak die vertrekt vanuit wat mensen nog wél kunnen. Ze stelt 4 prioriteiten:
- Concreet betekent dat dat langdurig zieken sneller en systematisch worden opgevolgd. Niet pas na maanden, maar al in een vroeg stadium moet bekeken worden wat iemand nog kan en welke stappen mogelijk zijn richting werk. Daarbij moet de arbeidsarts een centrale rol krijgen bij mensen met een arbeidscontract, zodat er één duidelijk aanspreekpunt is dat het traject opvolgt en coördineert.
- Daarnaast wil de partij dat re-integratie niet langer vrijblijvend blijft. Wie medisch gezien nog arbeidspotentieel heeft, moet ook effectief begeleid worden naar werk, met een duidelijk traject en wederzijdse engagementen. Vandaag gebeurt dat te weinig en te laat.
- Ook de evaluatie van langdurige arbeidsongeschiktheid moet volgens De Knop strenger en objectiever. Na een langere periode ziekte moet een onafhankelijke arts beoordelen wat nog mogelijk is, in plaats van automatisch te verlengen zonder grondige herbekijking.
- Tot slot moet werken ook effectief lonen. Vandaag botsen veel mensen die gedeeltelijk willen herstarten op financiële en fiscale drempels. “Wie de stap zet om opnieuw te werken, mag daar niet voor gestraft worden. Dat ontmoedigt net de re-integratie die we willen stimuleren,” aldus De Knop.
“Met meer dan 18 miljoen euro op de rekening en amper enkele honderden trajecten, is het duidelijk dat dit systeem niet doet wat het belooft,” besluit De Knop. “We hebben nood aan een beleid dat mensen actief vooruit helpt, in plaats van hen in een passief systeem te laten vastzitten.”
