Goede gezondheidszorg is niet altijd een kwestie van meer geld uitgeven. Het gaat vooral om slim hervormen.
Dat was deze week ook mijn boodschap in de commissie Gezondheid bij de bespreking van ons wetsvoorstel rond point-of-care-testen.
Point-of-care-testen zijn snelle medische testen die dicht bij de patiënt kunnen worden uitgevoerd, bijvoorbeeld bij de huisarts, door een thuisverpleegkundige of in een woonzorgcentrum. Ze maken het mogelijk om sneller een diagnose te stellen en sneller de juiste behandeling op te starten.
Dat betekent minder onnodige ziekenhuisverplaatsingen, minder wachttijden voor patiënten en efficiëntere zorg voor zorgverleners.
Voor mij is dit een mooi voorbeeld van hoe innovatie en organisatieverbetering kunnen bijdragen aan betere zorg, zonder dat daarvoor altijd nieuwe grote uitgaven nodig zijn.
Minder wachten, sneller behandelen
Vandaag moet een patiënt vaak verschillende stappen doorlopen vooraleer een diagnose kan worden bevestigd. Eerst is er een consultatie bij de huisarts, vervolgens een labo-onderzoek, daarna het wachten op de resultaten en vaak nog een bijkomend contact met de arts.
Met point-of-care-testen kan dat in veel gevallen sneller verlopen.
De test wordt uitgevoerd tijdens het zorgmoment zelf, waardoor arts en patiënt onmiddellijk over de resultaten beschikken en samen kunnen beslissen over het verdere behandelingstraject.
Dat betekent minder onzekerheid voor de patiënt, minder verplaatsingen en een snellere opstart van de juiste behandeling.
Voor ouderen, chronisch zieken, bewoners van woonzorgcentra en mensen met beperkte mobiliteit kan dat een bijzonder groot verschil maken.
Een sterker instrument voor huisartsen en thuiszorg
Ons voorstel wil vooral de eerstelijnszorg versterken.
Huisartsen, thuisverpleegkundigen en andere zorgverleners krijgen zo bijkomende mogelijkheden om tijdens een consultatie sneller te bepalen of medicatie nodig is, of bijkomend onderzoek vereist is of net vermeden kan worden.
Dat maakt de zorg niet alleen patiëntvriendelijker, maar helpt ook om ziekenhuizen te ontlasten.
Niet elke test hoeft immers noodzakelijk in een ziekenhuisomgeving te gebeuren wanneer diezelfde test veilig en kwaliteitsvol dichter bij de patiënt kan worden uitgevoerd.
Belangrijk wapen tegen antibioticaresistentie
Point-of-care-testen kunnen ook een belangrijke rol spelen in de strijd tegen antibioticaresistentie.
Een vaak aangehaald voorbeeld is de CRP-test. Die meet een ontstekingswaarde in het bloed en kan artsen helpen om beter in te schatten of een infectie waarschijnlijk viraal of bacterieel is.
Onderzoek toont aan dat dergelijke testen kunnen helpen om het aantal onnodige antibioticavoorschriften aanzienlijk te verminderen.
Dat is belangrijk, want antibioticaresistentie blijft één van de grootste uitdagingen voor de volksgezondheid. Hoe gerichter antibiotica worden voorgeschreven, hoe beter we die problematiek kunnen aanpakken.
Kwaliteit en veiligheid blijven essentieel
Ons voorstel zegt niet dat elke test zomaar overal moet worden terugbetaald.
Integendeel. Het creëert een wettelijk kader waarin duidelijk kan worden bepaald:
- welke zorgverleners een bepaalde test mogen uitvoeren;
- welke opleiding of kwaliteitsvoorwaarden nodig zijn;
- hoe resultaten correct worden geregistreerd;
- hoe foutieve interpretaties worden vermeden;
- en voor welke testen een terugbetaling maatschappelijk verantwoord is.
Kwaliteit en patiëntveiligheid blijven dus centraal staan.
België loopt achter
Wat mij tijdens de voorbereiding van dit dossier vooral opviel, is dat België achterloopt op verschillende andere landen.
In Nederland worden bepaalde point-of-care-testen al jarenlang gebruikt in huisartsenpraktijken. Ook in Scandinavische landen maken dergelijke testen al langer deel uit van de dagelijkse zorgpraktijk.
Nochtans tonen internationale ervaringen aan dat deze aanpak kan leiden tot snellere diagnoses, efficiëntere zorg en minder onnodige doorverwijzingen.
Tijd om de regelgeving mee te laten evolueren
Uit de verschillende adviezen die over ons wetsvoorstel werden uitgebracht, blijkt dat er een duidelijke beleidsnood bestaat. Er is brede steun voor het principe van point-of-care-testen, op voorwaarde dat er voldoende kwaliteitsgaranties worden ingebouwd.
Voor mij blijft de kern eenvoudig: als technologie het mogelijk maakt om patiënten sneller duidelijkheid te geven, sneller de juiste behandeling op te starten en tegelijk de kwaliteit van zorg te garanderen, dan moet onze regelgeving daarin meegaan.
De patiënt wint tijd. De zorgverlener kan sneller beslissen. En de gezondheidszorg wordt efficiënter georganiseerd.
Dat is precies de richting waarin onze gezondheidszorg moet evolueren.
