Tijdens de hoorzitting met de NMBS in de Kamer kwam deze week opnieuw de veiligheid op het spoor aan bod.
Dat is terecht. Wie meer mensen wil overtuigen om de trein te nemen, moet ervoor zorgen dat reizigers zich veilig voelen. Veiligheid is geen luxe. Het is een basisvoorwaarde voor aantrekkelijk openbaar vervoer.
Laat me daarbij eerst duidelijk zijn: Securail levert uitstekend werk. Dagelijks zetten honderden medewerkers zich in om reizigers te beschermen, incidenten op te volgen en de veiligheid in stations en op treinen te bewaken. Dat verdient erkenning.
Maar tegelijk moeten we vaststellen dat er nog steeds reizigers zijn die zich onveilig voelen op het openbaar vervoer. Vooral vrouwen geven aan dat zij bepaalde ritten of tijdstippen vermijden omdat ze zich niet altijd op hun gemak voelen.
Een belofte uit 2022 die nooit werd gerealiseerd
Net daarom werd in 2022 een stil alarmsysteem aangekondigd.
Dat systeem moest reizigers toelaten om op een discrete manier hulp in te roepen wanneer ze zich onveilig voelen. Niet via een telefoongesprek, maar via een bericht of een digitale melding.
Het idee was eenvoudig: wie zich bedreigd voelt, moet hulp kunnen vragen zonder extra aandacht te trekken.
Vier jaar later moeten we vaststellen dat dit systeem er nog steeds niet is.
Meer nog: minister Crucke heeft bevestigd dat de invoering ervan niet langer wordt voorzien op korte termijn. Het project verdwijnt daarmee onderaan de prioriteitenlijst, terwijl veel reizigers net vragende partij zijn voor extra veiligheidsinstrumenten.
Dat is bijzonder jammer.
Een 0800-nummer is niet altijd voldoende
De minister verwijst naar bestaande alternatieven zoals het noodnummer van Securail, treinbegeleiders, extra patrouilles en camerabewaking.
Dat zijn stuk voor stuk nuttige maatregelen.
Maar ze lossen niet alle situaties op.
Wie zich onveilig voelt door iemand die vlak naast hem of haar zit, zal niet altijd eenvoudig een telefoongesprek kunnen voeren. Net daarom was het idee van een stil alarmsysteem zo waardevol.
Een discrete melding kan in bepaalde situaties het verschil maken tussen wel of geen hulp vragen.
Technologie biedt vandaag mogelijkheden
Wat mij ook verbaast, is dat andere landen dergelijke systemen wel hebben ontwikkeld.
In onder meer Nederland bestaan oplossingen waarbij reizigers op een laagdrempelige manier contact kunnen opnemen met veiligheidsdiensten wanneer zij zich onveilig voelen.
Dat toont aan dat technologie vandaag perfect kan worden ingezet om het veiligheidsgevoel van reizigers te versterken.
Niemand beweert dat een stil alarmsysteem alle problemen oplost. Maar het kan wel een bijkomend instrument zijn naast de bestaande veiligheidsmaatregelen.
Tijd om deze beslissing te herbekijken
De veiligheid op het spoor verbeteren vraagt een brede aanpak.
Dat betekent voldoende aanwezigheid van personeel, een sterke inzet van Securail, camerabewaking en samenwerking met politiediensten.
Maar het betekent ook dat we openstaan voor nieuwe technologieën die reizigers helpen wanneer zij zich onveilig voelen.
Daarom blijf ik het jammer vinden dat het stil alarmsysteem vandaag geen prioriteit meer krijgt.
Een 0800-nummer kan nuttig zijn, maar is niet hetzelfde als een discreet meldingssysteem.
Als we het veiligheidsgevoel van reizigers écht ernstig nemen, dan moeten we deze beslissing opnieuw durven bekijken.
