Wie dagelijks met het openbaar vervoer naar Brussel pendelt, zou zich vooral moeten afvragen welke verbinding hem het snelst op zijn bestemming brengt.
Niet welke vervoersmaatschappij hij onderweg gebruikt of welk ticket hij voor ieder deel van zijn traject nodig heeft.
Toch blijft ons openbaar vervoer sterk verdeeld tussen verschillende maatschappijen en tariefsystemen.
Met de Brupass en Brupass XL werd daarin een belangrijke stap vooruitgezet. Nu willen we die logica doortrekken naar het volledige Gewestelijk Expresnet rond Brussel.
Wat is Brupass XL?
Sinds 2021 bestaan de Brupass en Brupass XL.
Met een Brupass kunnen reizigers binnen de Brusselse zone met één ticket gebruikmaken van verschillende vormen van openbaar vervoer.
De Brupass XL breidt die mogelijkheid uit tot een zone van ongeveer 11,5 kilometer rond het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Daardoor vallen ook een aantal gemeenten uit de Vlaamse en Waalse Rand binnen het systeem.
Het grote voordeel is de integratie: binnen de zone kan hetzelfde ticket worden gebruikt bij NMBS, MIVB, De Lijn en TEC.
Voor de reiziger maakt het daardoor veel minder uit welke maatschappij een bepaald deel van de verplaatsing uitvoert.
Maar wat is het GEN eigenlijk?
Het GEN, voluit het Gewestelijk Expresnet, is het openbaarvervoersnetwerk dat Brussel beter moet verbinden met de brede regio rond de hoofdstad.
Het uitgangspunt is eenvoudig: mensen die vanuit de Vlaamse of Waalse Rand naar Brussel reizen, moeten kunnen rekenen op snelle en frequente verbindingen en vlot kunnen overstappen op ander openbaar vervoer.
Het gaat daarbij om een veel groter gebied dan de huidige Brupass XL-zone. Waar Brupass XL vandaag ongeveer 11,5 kilometer buiten Brussel reikt, strekt de volledige GEN-zone zich uit tot ongeveer 30 kilometer rond de hoofdstad.
Het GEN is dus in de eerste plaats een netwerk voor de grote groep mensen die dagelijks tussen Brussel en de ruimere Rand pendelen.
Eén netwerk, maar niet één tariefsysteem
Daar zit vandaag de vreemde situatie.
We bouwen een openbaarvervoersnetwerk uit dat Brussel met de brede Rand moet verbinden, maar de geïntegreerde ticketformule bestrijkt slechts een deel daarvan.
Wie dicht genoeg bij Brussel woont, kan dankzij Brupass XL met één geïntegreerd ticket verschillende vervoersmaatschappijen combineren.
Wie wat verder in de GEN-zone woont, kan dat voordeel niet op dezelfde manier gebruiken.
Nochtans maakt die reiziger deel uit van hetzelfde pendelnetwerk.
Brupass XL uitbreiden tot het volledige GEN
Daarom vragen we om de Brupass XL uit te breiden naar het volledige gebied dat door het GEN wordt bediend.
Het doel is dat pendelaars binnen die ruimere zone kunnen profiteren van een uniform en geïntegreerd tarief en gemakkelijker kunnen overstappen tussen de verschillende vervoersmaatschappijen.
De federale regering moet daarvoor samen met de gewesten, NMBS, MIVB, De Lijn en TEC een duidelijke, gebruiksvriendelijke en betaalbare tariefstructuur uitwerken.
Die ambitie bestaat al meer dan twintig jaar
Dit is bovendien geen nieuwe gedachte.
Al in de overeenkomst over het GEN uit 2003 spraken de betrokken overheden en vervoersmaatschappijen af om te streven naar een gemeenschappelijk tariefaanbod. Uiteindelijk moest er voor de hele GEN-zone een compatibel inningssysteem komen.
Ook toen Brupass XL in 2021 werd gelanceerd, werd de zone van 11,5 kilometer niet als noodzakelijk eindpunt beschouwd. Toen werd al gesproken over een uitbreiding naar de volledige GEN-zone, tot ongeveer 30 kilometer buiten Brussel.
Meer dan twintig jaar na de oorspronkelijke afspraken is het tijd om daar verder werk van te maken.
Maak het alternatief voor de wagen eenvoudiger
Als we meer pendelaars willen overtuigen om hun wagen te laten staan, volstaat het niet om alleen meer treinen, trams en bussen aan te bieden.
Het systeem zelf moet ook eenvoudig zijn.
Wie eerst moet uitzoeken welke vervoersmaatschappij hij gebruikt, welk tarief van toepassing is en welke tickets nodig zijn, ervaart een extra drempel.
Een uitbreiding van de Brupass XL neemt een deel van die complexiteit weg en maakt het gemakkelijker om verschillende vormen van openbaar vervoer te combineren.
Dat kan het openbaar vervoer aantrekkelijker maken en tegelijk bijdragen aan minder verkeersdruk op de toegangswegen naar Brussel.
Het GEN moet Brussel en de brede Rand als één mobiliteitsregio behandelen. Dan is het logisch dat ook onze ticketing diezelfde logica volgt.
