Na jaren waarin het ziekteverzuim bleef stijgen, zien we eindelijk een andere beweging. Nieuwe cijfers van Securex tonen dat het ziektepercentage in de Belgische privésector in de eerste helft van 2026 met 6,7% daalde tegenover dezelfde periode vorig jaar.
Ook bij langere afwezigheden is er een daling. Het middellang ziekteverzuim, tussen één maand en één jaar, daalde met 6,9%. Bij arbeiders ging het zelfs om een daling van 11%. Het langdurig ziekteverzuim, bij werknemers die langer dan één jaar afwezig zijn, daalde met 4,6%.
Dat is een hoopvol signaal. Maar het zou verkeerd zijn om nu al victorie te kraaien. Langdurige ziekte blijft een van de grote uitdagingen op onze arbeidsmarkt.
Hoe vroeger we ingrijpen, hoe beter
Wat ik vooral meeneem uit het onderzoek, is het belang van vroeg contact en snel zoeken naar wat iemand nog wél kan.
Vandaag moet een verplicht re-integratietraject uiterlijk na zes maanden ziekte worden opgestart. Wat mij betreft is dat te laat. Zes maanden is bijzonder lang. Hoe langer iemand thuiszit, hoe groter de afstand tot de werkvloer wordt en hoe moeilijker het kan worden om opnieuw aan de slag te gaan.
Daarom moeten we veel vroeger samen met de werknemer bekijken welke mogelijkheden er zijn.
Misschien kan iemand opnieuw aan de slag met aangepast werk. Misschien kan de inhoud van de job veranderen. Soms is een andere functie binnen het bedrijf mogelijk. En wanneer terugkeren naar de oude job geen optie meer is, kan een opleiding helpen om de stap naar ander werk te zetten.
We mogen ons dus niet blindstaren op een terugkeer naar exact dezelfde job.
Het doel moet zijn om mensen zo snel mogelijk opnieuw perspectief te geven op werk dat ze aankunnen.
Kijken naar wat iemand nog wél kan
Die aanpak is ook belangrijk voor de manier waarop we naar langdurig zieken kijken.
Wie ziek is, moet uiteraard de tijd en zorg krijgen die nodig zijn om te herstellen. Maar arbeidsongeschikt zijn voor je huidige job betekent niet automatisch dat er op termijn helemaal geen mogelijkheden meer zijn.
Daarom moeten werknemer, werkgever, artsen en andere betrokkenen sneller bekijken wat haalbaar is. Niet om iemand zomaar opnieuw aan het werk te duwen, maar om te voorkomen dat mensen onnodig jarenlang aan de kant blijven staan.
Aangepast werk kan daarbij een oplossing zijn. Voor anderen kan een nieuwe functie of opleiding meer perspectief bieden.
Hoe vroeger dat gesprek begint, hoe meer mogelijkheden er nog zijn.
Geen extra belasting, maar preventie belonen
Ook werkgevers spelen een belangrijke rol. Zij kunnen investeren in preventie, aangepast werk en een goede begeleiding van werknemers die terugkeren na ziekte.
De regering kiest ervoor om werkgevers financieel te responsabiliseren wanneer ze relatief veel langdurig zieke werknemers hebben. Die aanpak dreigt te veel neer te komen op een extra factuur voor ondernemers en bedrijven.
Responsabilisering mag niet gewoon een ander woord worden voor meer belastingen.
Ik wil de redenering daarom omdraaien. Stimuleer bedrijven om te investeren in preventie en re-integratie en beloon werkgevers die aantoonbaar goede resultaten boeken.
Een bedrijf dat erin slaagt om uitval te voorkomen, aangepast werk aanbiedt of werknemers succesvol en duurzaam opnieuw aan het werk helpt, doet precies wat we nodig hebben. Dan moeten we dat gedrag ook aanmoedigen.
Een daling is nog geen oplossing
De cijfers van Securex zijn dus een positief signaal, maar ze vertellen niet dat het probleem opgelost is.
Bovendien moeten we voorzichtig zijn met conclusies. Zo hangt de sterke daling van korte afwezigheden onder meer samen met een minder zwaar griepseizoen. Securex stelt ook vast dat de algemene daling samenvalt met verschillende maatregelen rond vroegere opvolging en werkhervatting. Dat betekent nog niet dat elke maatregel automatisch goed werkt.
We moeten vooral kijken naar wat resultaten oplevert en bijsturen waar het beter kan.
Voor mij zijn daarbij twee zaken essentieel: grijp vroeger in wanneer iemand uitvalt en geef werkgevers meer redenen om te investeren in preventie en re-integratie in plaats van hen vooral extra te belasten.
Want uiteindelijk mag onze ambitie niet alleen zijn om de stijging van het aantal langdurig zieken af te remmen.
We moeten ervoor zorgen dat minder mensen langdurig uitvallen én dat veel meer mensen die vandaag langdurig ziek zijn opnieuw perspectief krijgen op duurzaam werk.
