Op dinsdag 24 maart lag de kaderwet van minister Vandenbroucke op tafel in de Kamercommissie Gezondheid. Voor Irina De Knop (Anders) is het duidelijk: “In plaats van samen te werken met de zorgsector, duwt de minister zijn model door. Zorgverleners moeten volgen, of ze worden financieel geraakt. Vandenbroucke ziet hen als tegenstanders die hij moet controleren, niet als partners om mee samen te werken.”
Volgens De Knop zit daar het fundamentele probleem. “De minister vertrekt vanuit wantrouwen. Hij ziet zorgverleners niet als bondgenoten, maar als een probleem dat hij moet aanpakken. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de weerstand in de sector groeit.”
De vraag van Anders om hoorzittingen te organiseren met het werkveld over de ingrijpende kaderwet werd weggestemd door de meerderheidspartijen. “NV-A blaast warm en koud. De partij is kritisch voor de minister maar loopt braaf in de pas ten koste van de hele sector.”
De scherpe kritiek leeft ook breed bij zorgverleners zelf. Artsenorganisaties waarschuwen al maanden dat deze aanpak de deur openzet naar staatsgeneeskunde, waarbij niet overleg maar controle centraal staat. “Als je zorgverleners systematisch onder druk zet en hun autonomie inperkt, dan kom je in een systeem terecht waar de overheid alles dicteert. Dat is niet de richting die wij uit willen.”
Anders legt daarom concrete voorstellen op tafel om de wet bij te sturen.
Een eerste ingreep is duidelijk: de lagere terugbetaling voor patiënten die naar een niet-geconventioneerde kinesist, thuisverpleegkundige, vroedvrouw of logopedist gaan, moet verdwijnen. “Vandaag is dat gewoon een straf voor patiënten. En vaak hebben mensen niet eens een echte keuze of weten ze niet of hun arts al dan niet geconventioneerd is. Wij schaffen die lagere terugbetaling af.”
Er zijn nog andere nadelige gevolgen van de overmatige dwang van de minister om artsen te doen conventioneren. Artsen die niet geconventioneerd zijn kunnen via deze wet bijvoorbeeld geen beroep doen op bepaalde premies, die de kwaliteit van de zorg ten goede komen. Artsenverenigingen die onvoldoende artsen tellen die geconventioneerd zijn worden financieel afgestraft en heel belangrijk voor de patiënt: hij verhindert de niet-geconventioneerde artsen om
te werken met richttarieven, zodat de kosten die de patiënten maken niet terecht komen in de maximumfactuur. Zo dwingt hij de niet-geconventioneerde artsen om te werken met zogenaamde supplementen. Kosten die de patiënt niet in rekening kunnen brengen.
De Knop waarschuwt ook voor de gevolgen op het terrein. “Als je zorgverleners financieel vastzet en hen voordelen afneemt, dan gaan ze dat ergens anders moeten recupereren. Dat betekent simpelweg: hogere facturen voor patiënten.”
Daarnaast wil Anders de sancties scherp afbakenen. “De minister wil zorgverleners kunnen schorsen bij discussies over regels of interpretaties, bijvoorbeeld over terugbetalingsvoorwaarden. Dat gaat te ver. Zo’n zware maatregel kan alleen bij echte fraude, zoals prestaties aanrekenen die nooit geleverd zijn.”
Tegelijk zet Anders het debat over supplementen recht: “Die blijven noodzakelijk, we moeten de patiënten niets wijs maken.”
Niemand betaalt graag supplementen. “Maar de minister wekt doelbewust de indruk dat dat geld gewoon in de zakken van zorgverleners verdwijnt. Dat klopt niet. 60% van de supplementen in eenpersoonskamers wordt aangerekend door geconventioneerde artsen, en de middelen van de supplementen zijn ook essentieel. 45% ervan wordt gebruikt voor gebouwen, technologie en voor innovatie. Die vooruitgang komt iedereen ten goede — ook patiënten die zelf geen supplement betalen.
De kaderwet voorziet vanaf 1 januari 2028 een maximumplafond voor ereloonsupplementen. Dat zorgt voor grote onzekerheid bij de ziekenhuizen aangezien de ziekenhuishervorming niet voldoende financiële garanties biedt. Voor Anders moet die datum eruit want de minister spant de kar voor het paard.
De Knop besluit: “Wij kiezen voor samenwerking en vertrouwen. Niet voor een model waarin de overheid alles bepaalt en zorgverleners worden weggezet als probleem.”
