Het debat over euthanasie bij dementie laait opnieuw op na het interview van minister van Justitie Annelies Verlinden in Humo. Maar wie hoopte op duidelijkheid of concrete vooruitgang, blijft opnieuw op zijn honger zitten.
Voor mij bevestigt het interview vooral wat we al langer zien: CD&V blijft fundamenteel twijfelen aan het zelfbeschikkingsrecht van mensen en blijft het debat vooruit schuiven, terwijl patiënten en families net nood hebben aan duidelijkheid.
Mensen worden vandaag gedwongen te vroeg te kiezen
De huidige euthanasiewet laat euthanasie bij dementie enkel toe zolang iemand nog volledig wilsbekwaam is. Dat zorgt voor bijzonder pijnlijke situaties.
Mensen met jongdementie worden vandaag vaak geconfronteerd met een onmogelijke keuze: te vroeg afscheid nemen, of wachten en het risico lopen hun keuze volledig kwijt te raken.
Het verhaal van Lode Deconinck heeft dat debat opnieuw scherp op de maatschappelijke agenda gezet. Zijn open brief en de daaropvolgende petitie met meer dan 39.000 handtekeningen tonen hoe groot het draagvlak vandaag is voor een aanpassing van de wet.
Mensen vragen geen eindeloze reflectienota’s of nieuwe studiedagen meer. Ze vragen duidelijkheid.
De wil van de patiënt moet centraal staan
Laat ons duidelijk zijn: uiteraard moeten er waarborgen zijn. Uiteraard moet kwetsbaarheid beschermd worden.
Maar de kern van dit debat blijft voor mij eenvoudig: wie vandaag volledig wilsbekwaam is, moet zelf kunnen bepalen wat voor hem of haar nog menswaardig is wanneer die bekwaamheid later verdwijnt.
Niet een arts. Niet een zorgteam. Niet de politiek.
Toch blijft CD&V vertrekken vanuit het idee dat anderen later moeten mee beoordelen wat een patiënt “echt” wil.
Daar wringt voor mij fundamenteel het schoentje.
Want net daarom stellen mensen vandaag hun wilsverklaring op: om zélf vooraf duidelijke keuzes te maken over hun levenseinde, zolang ze daar nog toe in staat zijn.
Ons wetsvoorstel ligt al sinds 2024 klaar
Wat mij ook stoort, is dat CD&V blijft doen alsof het debat nog maar moet beginnen.
Ons wetsvoorstel ligt al sinds 2024 in het parlement. Het werd besproken met experten, artsen, juristen en ethici. Er vonden hoorzittingen plaats en het voorstel bevat duidelijke waarborgen, zonder de autonomie van de patiënt uit handen te nemen.
Dat is voor mij de essentie van zelfbeschikking.
CD&V blijft vertragen
Toch blijft CD&V nieuwe drempels opwerpen en beslissingen voor zich uitschuiven.
Eerst zouden er teksten komen voor de zomer, nu spreekt minister Verlinden plots over “tegen het einde van het jaar”.
Ondertussen blijven mensen achter met dezelfde onzekerheid.
In haar interview zegt minister Verlinden dat dit “geen broodje kaas is dat we gaan kopen”. Uiteraard niet. Dit is een fundamenteel ethisch debat. Maar net daarom is het problematisch dat mensen al jaren moeten wachten terwijl het parlementaire werk grotendeels al gebeurd is.
Het debat is gevoerd. De experten zijn gehoord. De voorstellen liggen op tafel.
Wat vandaag ontbreekt, is geen bijkomende analyse, maar politieke moed.
Tijd om te beslissen
Voor iemand met dementie is tijd geen abstract begrip. Elke maand uitstel betekent dat mensen opnieuw voor dezelfde onmogelijke keuze komen te staan.
Daarom vind ik dat de excuses stilaan op zijn.
Ons wetsvoorstel ligt klaar in het parlement. Het is tijd om eindelijk te beslissen.
