Tijdens de commissie Gezondheid heb ik minister Vandenbroucke bevraagd over de verontrustende terugval van de Belgische biofarmaceutische sector.
Jarenlang was België een internationale voortrekker op het vlak van farmaceutisch onderzoek, klinische studies en innovatie. Vandaag zien we echter steeds meer alarmsignalen: minder investeringen, minder onderzoekers, minder octrooien en een daling van de export. De cijfers van pharma.be laten weinig ruimte voor interpretatie: vrijwel alle kernindicatoren gingen in 2025 achteruit.
Dat is niet alleen een economisch probleem. Het raakt ook rechtstreeks aan de toekomst van onze gezondheidszorg en de toegang van patiënten tot innovatieve behandelingen.
Alle indicatoren staan in het rood
De cijfers van de sector zijn bijzonder onrustwekkend.
Het aantal rechtstreekse jobs in de biofarmaceutische sector daalde, het aantal onderzoekers ging met 2,5% achteruit, de uitvoer kromp met bijna 7% en het aantal octrooiaanvragen daalde met meer dan 15%. Ook de investeringen zetten hun dalende trend verder.
Daarbovenop verwacht bijna de helft van de bedrijven dat de investeringen in onderzoek en ontwikkeling verder zullen afnemen. Negen op de tien bedrijven vrezen bovendien dat dit een negatieve impact zal hebben op de lancering van nieuwe geneesmiddelen in België.
Dat zijn cijfers die we niet mogen negeren.
Innovatieve geneesmiddelen veranderen levens
Voor veel mensen lijkt dit misschien een debat over industrie of economie, maar de impact reikt veel verder.
Nieuwe geneesmiddelen zorgen ervoor dat patiënten langer leven, een betere levenskwaliteit hebben en sneller toegang krijgen tot innovatieve behandelingen.
Wanneer onderzoek, investeringen en klinische studies naar andere landen verhuizen, bestaat het risico dat ook patiënten later toegang krijgen tot die innovaties.
Dat mogen we niet laten gebeuren.
Een sector van strategisch belang
De biofarmaceutische sector is bovendien één van de belangrijkste economische sectoren van ons land.
In België zijn meer dan 100.000 mensen rechtstreeks of onrechtstreeks aan het werk in farmaceutisch onderzoek, ontwikkeling, productie en logistiek.
Het gaat om hooggekwalificeerde jobs, sterke exportcijfers en investeringen die onze economie versterken.
Wat vandaag aan onderzoek, investeringen of productiecapaciteit naar het buitenland vertrekt, komt vaak niet meer terug. Daarom moeten we bijzonder waakzaam zijn.
België blijft sterk, maar verliest terrein
Minister Vandenbroucke wees erop dat België vandaag nog steeds tot de Europese top behoort op het vlak van klinische studies per inwoner. Dat klopt.
Maar tegelijk moeten we eerlijk zijn over de realiteit. België mist vandaag een groot deel van de groei die elders plaatsvindt. Nieuwe investeringen en bijkomende klinische studies vinden steeds vaker hun weg naar andere Europese landen, de Verenigde Staten of China.
Met andere woorden: we staan voorlopig nog hoog in de rangschikking, maar we verliezen stilaan terrein.
Dat is precies waarom de waarschuwing van de sector ernstig genomen moet worden.
Snellere toegang tot innovatie is cruciaal
Tijdens de bespreking heb ik de minister ook gewezen op het belang van snelle terugbetalingsprocedures voor innovatieve geneesmiddelen.
Bedrijven kijken niet alleen naar fiscale of economische voorwaarden. Ze kijken ook naar de snelheid waarmee nieuwe behandelingen beschikbaar worden voor patiënten.
Wanneer procedures te lang duren of wanneer er onzekerheid bestaat over terugbetaling, heeft dat een impact op de aantrekkelijkheid van ons land als investeringslocatie.
Innovatie, patiëntenzorg en economische ontwikkeling zijn immers nauw met elkaar verbonden.
Tijd voor een ambitieus beleid
Ik ben ervan overtuigd dat België alle troeven heeft om opnieuw een voortrekkersrol te spelen.
We beschikken over uitstekende onderzoekers, sterke universiteiten, gerenommeerde ziekenhuizen en een unieke expertise op het vlak van klinisch onderzoek.
Maar dat volstaat niet.
We hebben nood aan een ambitieus beleid dat innovatie stimuleert, onderzoek ondersteunt en ervoor zorgt dat nieuwe geneesmiddelen sneller beschikbaar worden voor patiënten.
Want wanneer we vandaag achteroverleunen, dreigen we morgen onze positie definitief kwijt te spelen.
Voor mij is de boodschap duidelijk: de signalen van de sector moeten ernstig genomen worden. De toekomst van duizenden jobs, belangrijke investeringen én de toegang van patiënten tot innovatieve zorg staan op het spel.
