Een thuisverpleger die elke dag bij een patiënt komt, kan vandaag te horen krijgen dat die patiënt minder zorg nodig heeft. Niet van de patiënt, maar van een arts van het ziekenfonds die één keer langskwam. Het gevolg: minder vergoeding, en soms geld terugbetalen voor zorg die al geleverd is. Wie niet akkoord gaat, moet naar de arbeidsrechtbank. Kamerlid Irina De Knop wil daar iets tussen zetten.
"Zelfstandige thuisverpleegkundigen doen essentieel werk. Wie correct werkt, verdient ons vertrouwen en moet een beslissing eenvoudig kunnen laten herbekijken", zegt De Knop.
Vaak de enige die langskomt
Thuisverpleegkundigen zorgen ervoor dat ouderen, chronisch zieken en mensen die herstellen van een ingreep thuis kunnen blijven wonen. Dat is wat de meeste mensen zelf willen. Het spaart ook plaatsen uit in de woonzorgcentra, waar de wachtlijsten alleen maar langer worden.
Hun werk stopt niet bij het medische. Voor wie alleen woont en moeilijk buiten raakt, is de verpleegkundige vaak de enige die die dag langskomt. Zij merkt dat iemand slechter eet, dat de kinderen al weken niet geweest zijn, dat het thuis niet meer lukt. Ze belt de huisarts als het nodig is.
"Wie elke ochtend bij dezelfde mensen over de vloer komt, weet meer dan wat in een dossier past. Dat is geen bijzaak. Dat is precies wat thuiszorg thuiszorg maakt."
Eén bezoek zegt niet alles
Hoeveel zorg aan huis wordt terugbetaald, hangt af van hoeveel hulp een patiënt nodig heeft. De zelfstandige thuisverpleegkundige beoordeelt dat met een vaste schaal. Een arts van het ziekenfonds kan die beoordeling controleren en verlagen.
"De ene dag kan iemand zich met weinig hulp wassen of uit bed komen, de andere dag lukt dat niet. De thuisverpleegkundige ziet die evolutie van dichtbij. Eén controlebezoek geeft niet altijd het volledige beeld. Mensen geven bovendien niet graag toe hoeveel hulp ze nodig hebben."
Sinds 2026 moeten ziekenfondsen zelf mee besparen op de uitgaven in de gezondheidszorg. Wie moet besparen, beslist dus ook over de controle. Voor De Knop maakt dat een onafhankelijke beoordeling bij betwisting noodzakelijk.
Daar komt bij dat niet iedereen even sterk staat. Wie voor een grote organisatie werkt, heeft een juridische dienst achter zich. De zelfstandige verpleegkundige met een eigen ronde staat er alleen voor. Voor haar is een procedure voor de rechtbank in de praktijk geen optie, ook als ze gelijk heeft.
Fraude in de thuisverpleging bestaat en moet worden aangepakt. Maar de overgrote meerderheid doet haar werk correct, en die mag niet het gelag betalen voor enkelingen.
Een tussenstap voor de rechtbank
De Knop stelt een onafhankelijke commissie voor binnen het RIZIV, die een betwiste beslissing opnieuw bekijkt. Een thuisverpleegkundige krijgt dertig dagen om een dossier in te dienen, de commissie beslist binnen zestig dagen. Ze kan de patiënt, de verpleegkundige en de arts van het ziekenfonds horen en bijkomend medisch onderzoek vragen.
In de commissie zitten een onafhankelijke rechter, huisartsen en verpleegkundigen met ervaring in de thuisverpleging, naast vertegenwoordigers van de ziekenfondsen en de beroepsorganisaties. Een dossier indienen kost 100 euro. Wie gelijk krijgt, krijgt dat terug. De weg naar de arbeidsrechtbank blijft open.
"Zo krijgen thuisverpleegkundigen een snelle en onafhankelijke manier om hun dossier opnieuw te laten beoordelen. Zonder de controles af te zwakken en zonder de rechtbank af te schaffen", besluit De Knop.
